Önceki yazının devamı…
Türkiye’nin milli uydu fırlatma altyapısı konusunda çalışan ve bu alanda öne çıkan başlıca kurum ve firmalar :
Türkiye’nin milli uydu fırlatma altyapısı hedefi aslında tek bir kurumun değil; devlet kurumları, savunma sanayi şirketleri, araştırma merkezleri ve özel girişimlerin birlikte yürüttüğü büyük bir teknoloji ekosistemidir.
Bu alanda öne çıkan başlıca kurum ve firmalar şunlardır :
ROKETSAN
Türkiye’nin milli uydu fırlatma sistemi konusunda en kritik görevlerden birini yürütüyor. Özellikle “Mikro Uydu Fırlatma Sistemi (MUFS)” projesinin ana yüklenicisi konumunda bulunuyor.
ROKETSAN’ın yaptığı başlıca çalışmalar:
* Katı yakıtlı roket motorları geliştirmek
* Sıvı yakıtlı roket motorları geliştirmek
* İtki vektör kontrol sistemleri üretmek
* Kademe ayrılma teknolojileri geliştirmek
* Atmosfer dışı kontrollü uçuş testleri yapmak
* Mikro uyduları yörüngeye taşıyabilecek roket sistemi geliştirmek
* Türkiye’de kurulacak milli fırlatma üssü altyapısı üzerinde çalışmak
ROKETSAN, 2017 ve 2018’de gerçekleştirilen sonda roketi testleriyle Türkiye’nin uzaya bağımsız erişim konusunda ilk ciddi adımlarını attığını açıklamıştı.
Ayrıca 100 kilogramlık bir uyduyu yaklaşık 400 kilometre irtifadaki alçak dünya yörüngesine taşıyabilecek sistem hedefleniyor.
DeltaV Uzay Teknolojileri
DeltaV, özellikle hibrit roket motorları konusunda Türkiye’nin en önemli şirketlerinden biri olarak görülüyor.
Firmanın çalışmaları arasında:
* Hibrit roket motorları
* Ay görevi için uzay motorları
* Uydu itki sistemleri
* Kimyasal uydu motorları
* Ramjet ve hipersonik motor teknolojileri
* Büyük ölçekli sıvı yakıtlı roket motorları
bulunuyor.
Türkiye’nin gelecekte Ay görevlerinde kullanmayı planladığı bazı hibrit motor teknolojilerinde de DeltaV’nin önemli rol üstlendiği ifade ediliyor. Özellikle yerli uzay motoru geliştirme hedefinde stratejik bir şirket konumundadır.
Türkiye Uzay Ajansı
Türkiye’nin uzay politikalarını belirleyen ana kurumdur.
TUA’nın görevleri arasında:
* Milli Uzay Programı’nı yönetmek
* Uydu fırlatma stratejisini belirlemek
* Uluslararası uzay iş birlikleri yapmak
* Fırlatma üssü planlamaları yürütmek
* Ay Programı ve derin uzay hedeflerini koordine etmek
yer alıyor.
TUA, özellikle MUFS projesini Türkiye’nin uzaya bağımsız erişim hedefinin temel taşlarından biri olarak tanımlıyor.
TÜBİTAK UZAY
Türkiye’nin uydu teknolojileri alanındaki en tecrübeli araştırma kurumlarından biridir.
Başlıca çalışmaları:
* Yerli gözlem uyduları geliştirmek
* Uydu alt sistemleri üretmek
* Yıldız izler sistemleri geliştirmek
* Uçuş bilgisayarları üretmek
* Elektrikli itki motorları geliştirmek
* Uydu haberleşme sistemleri geliştirmek
TÜBİTAK UZAY ayrıca “HALE” isimli Hall Etkili İtki Motoru altyapı projesi üzerinde de çalışıyor. Bu proje sayesinde Türkiye’nin elektrikli uzay motorlarında dışa bağımlılığını azaltması hedefleniyor.
RASAT, GÖKTÜRK-2, İMECE ve TÜRKSAT 6A gibi önemli uydu projelerinde büyük rol oynadı.
TUSAŞ
TUSAŞ da uydu üretimi ve uzay sistemleri konusunda önemli çalışmalar yürütüyor.
Özellikle:
* Uydu yapısal sistemleri
* Uzay platformları
* GÖKTÜRK projeleri
* Uydu entegrasyonu
* Hassas havacılık ve uzay mühendisliği
alanlarında katkı sağlıyor. GÖKTÜRK-2 projesinde TÜBİTAK UZAY ile birlikte çalıştı.
Plan-S
Yeni nesil özel uzay girişimlerinden biri olan Plan-S, özellikle küçük uydu teknolojileri üzerinde çalışıyor.
Firmanın faaliyetleri:
* IoT haberleşme uyduları
* Küçük uydu üretimi
* Uydu haberleşme altyapıları
* Yerli uydu ağları geliştirmek
Şirketin son yıllarda uzaya gönderdiği Connecta uyduları Türkiye’de özel sektörün de uzay yarışına katıldığını gösteriyor.
Üniversiteler ve araştırma laboratuvarları
Türkiye’de bazı üniversiteler de bu altyapıya insan kaynağı ve teknoloji desteği veriyor.
Özellikle:
* İstanbul Teknik Üniversitesi
* ODTÜ
* Boğaziçi Üniversitesi
gibi kurumlar:
* Küp uydu projeleri
* Roket yarışmaları
* İtki sistemleri araştırmaları
* Haberleşme teknolojileri
* Uzay elektroniği
alanlarında çalışmalar yürütüyor.
Kısacası Türkiye’nin milli uydu fırlatma altyapısı çalışmaları; roket motorundan uydu üretimine, fırlatma merkezinden uzay elektroniğine kadar çok geniş bir teknoloji alanını kapsıyor.
Özellikle ROKETSAN ve DeltaV Uzay Teknolojileri roket ve itki sistemlerinde öne çıkarken, TÜBİTAK UZAY ve TUSAŞ uydu teknolojileri tarafında önemli görevler üstleniyor. Türkiye Uzay Ajansı ise bütün bu yapının stratejik koordinasyonunu sağlıyor.
Sonuç olarak Türkiye’nin ulusal uydu fırlatma sistemi geliştirme çalışmaları, yalnızca bir teknoloji projesi değil; aynı zamanda bağımsızlık, ekonomik güç, bilimsel gelişim ve stratejik gelecek vizyonunun bir parçasıdır.
Uzaya kendi imkanlarıyla erişebilen bir Türkiye, geleceğin dünyasında daha güçlü, daha bağımsız ve daha etkili bir konuma ulaşabilir.
Bu nedenle bugün yapılan çalışmalar, aslında gelecek nesillerin uzaydaki yerini belirleyen tarihi adımlar olarak görülmektedir.

