Devlet yalnızca kanun koyan bir yapı değil; aynı zamanda vatandaşı dinleyen, sorunları çözen ve adaleti yaşatan bir kurumdur. Kamu yönetiminin gerçek başarısı, binaların büyüklüğüyle ölçülmez. Bütçenin büyüklüğüyle de ölçülmez. Vatandaşın kapısını çaldığında nasıl karşılandığıyla ölçülür. Başvurusuna cevap alıp alamadığıyla ölçülür. Kendisine adil davranılıp davranılmadığıyla ölçülür. İşte tam bu noktada “iyi yönetim ilkeleri” karşımıza çıkar. İyi yönetim, yöneticinin kişisel tercihi değildir. Bir lütuf hiç değildir. Vatandaş bakımından bir hak, kamu idaresi bakımından ise bir sorumluluktur. Kamu Denetçiliği Kurumunun (Ombudsmanlık) çalışma esaslarında iyi yönetimin temel ölçütleri belirlenmiştir. Kanunlara uygunluk bunların başında gelir. Ancak yalnızca kanuna uygun davranmak her zaman yeterli değildir. İşlem adil olmalıdır. Ölçülü olmalıdır. Gerekçeli olmalıdır. İnsan onurunu korumalıdır. İdare, sahip olduğu yetkiyi kamu yararı için kullanmalıdır. Yetki, kişisel hesaplaşma aracı hâline getirilmemelidir. Vatandaşın veya kamu çalışanının üzerinde baskı kurmak için kullanılmamalıdır. Bir yöneticiye yetki verilmesi, ona sınırsız hareket alanı verildiği anlamına gelmez. Her yetkinin bir amacı vardır. Her yetkinin bir sınırı vardır. Her yetkinin hesabı vardır. İyi yönetim ayrımcılığı kabul etmez. Aynı durumda olan kişilere eşit davranılmasını ister. Tanıdığa başka, tanımadığına başka uygulama yapılmasını reddeder. Siyasi görüşe, sendikaya, cinsiyete, yaşa, engellilik durumuna veya kişisel yakınlığa göre işlem yapılamaz. Devletin yüzü herkese aynı mesafede olmalıdır. Tarafsızlık da iyi yönetimin temelidir. Kamu görevlisi karar verirken kişisel duygularıyla değil, hukuk ve kamu yararıyla hareket etmelidir. Öfke ile karar verilmez. Önyargı ile işlem kurulmaz. Kin ve husumet kamu makamına taşınmaz.  İyi yönetim aynı zamanda şeffaf yönetimdir. Vatandaş, hakkında neden işlem yapıldığını bilmelidir. Talebi neden reddedildi? Görev yeri neden değiştirildi? Başvuru neden sonuçlandırılmadı? Hakkında neden soruşturma açıldı? Bir kamu hizmetinden neden yararlandırılmadı? Bu sorular cevapsız bırakılamaz. “Uygun görülmemiştir” sözü tek başına gerekçe değildir. “Takdir edilmiştir” demek de yeterli değildir. Her kararın hukuki ve somut bir dayanağı bulunmalıdır. Gerekçesiz karar, güvensizlik üretir. Gerekçeli karar ise yönetime duyulan güveni güçlendirir. İyi yönetimde vatandaş dinlenir. Kişi hakkında karar verilmeden önce ona söz hakkı tanınır. Savunması alınır. Bilgisi ve belgesi değerlendirilir. Çünkü dinlenilmeyen insan, kendisini değersiz hisseder. Dinlenilmeyen çalışan, kuruma olan aidiyetini kaybeder. Dinlenilmeyen vatandaş ise devlete olan güvenini yitirir. İyi yönetim, başvuruların makul sürede sonuçlandırılmasını da gerektirir. Aylarca cevap bekletmek iyi yönetim değildir. Dilekçeyi kurumlar arasında dolaştırmak iyi yönetim değildir. Vatandaşı sürekli yeni belge getirmeye zorlamak, devlette olan bir belgeyi vatandaşından istemek, iyi yönetim değildir. Sorunu çözmek yerine insanı yormak, kamu hizmeti anlayışıyla bağdaşmaz. Geç gelen cevap, bazen hiç verilmemiş cevap gibidir. Geciken işlem, hak kaybına yol açabilir. İnsanların çalışma hayatını, sağlığını ve geleceğini etkileyebilir. Bu nedenle kamu yönetiminde zaman da bir adalet meselesidir. Kararlara karşı hangi başvuru yollarının bulunduğu da açıkça gösterilmelidir. Vatandaş nereye başvuracağını bilmelidir. Kaç gün içinde başvuracağını bilmelidir. İtiraz hakkı saklanmamalıdır. Hak arama yolları zorlaştırılmamalıdır. İyi yönetim, hatasız yönetim demek değildir. Her kurum hata yapabilir. Her yönetici yanlış karar verebilir. Önemli olan hatayı kabul edebilmektir. Yanlışı düzeltebilmektir. Vatandaşın zararını giderebilmektir. Özür dilemek, devleti küçültmez. Tam tersine devlete olan güveni büyütür. İyi yönetim ilkeleri kamu çalışanları için de hayati öneme sahiptir. Keyfî görevlendirmeler iyi yönetim değildir. Liyakatsiz atamalar iyi yönetim değildir. Çalışanı dışlamak, itibarsızlaştırmak ve yıldırmak iyi yönetim değildir. Şikâyetleri görmezden gelmek iyi yönetim değildir. Mobbing iddialarını araştırmadan kapatmak da iyi yönetim değildir. Çalışma barışını korumayan bir kurumun vatandaşa nitelikli hizmet sunması zordur. Kendi çalışanına adalet sunamayan bir idare, topluma adalet duygusu veremez. Bu nedenle iyi yönetim önce kurumların içinde başlamalıdır. Görevler açık olmalıdır. Yetkiler belirli olmalıdır. Liyakat korunmalıdır. Çalışanlar güven içinde konuşabilmelidir. Şikâyet mekanizmaları bağımsız ve etkili çalışmalıdır. Kişisel veriler korunmalıdır. İnsanların sağlık, aile ve özel hayat bilgileri gelişigüzel paylaşılmamalıdır. Kamu gücü, insanın mahremiyetini zedelememelidir. Hesap verebilirlik de iyi yönetimin vazgeçilmez unsurudur. Kamu görevi yapan herkes, aldığı kararın sorumluluğunu taşımalıdır. “Ben yaptım, oldu” anlayışı hukuk devletinde yer bulamaz. Makam geçicidir. Yetki geçicidir. Fakat yapılan işlemlerin insanlar üzerindeki etkisi uzun yıllar devam edebilir. Kanaatim odur ki; bu coğrafyada ilelebet kalıcı olmak istiyorsak, Türkiye’nin daha güçlü bir kamu yönetimine ihtiyacı var. Bu güç, daha fazla yetkiden doğmaz. Adaletten doğar. Şeffaflıktan doğar. Liyakatten doğar. Nezaketten doğar. Vatandaşı dinlemekten doğar. İyi yönetim, devlet ile millet arasındaki güven köprüsüdür. Bu köprü zayıflarsa insanlar kurumlara inanmaz. Hak aramaktan vazgeçer. Sessizleşir. Kendilerini sahipsiz hisseder. Bu nedenle iyi yönetim ilkeleri raflarda kalmamalıdır. Kamu kurumlarının duvarlarına yazılmakla yetinilmemelidir. Günlük işlemlere yansımalıdır. Yöneticilerin davranışına dönüşmelidir. Her dilekçede, her atamada, her soruşturmada ve her kararda hissedilmelidir. Unutmayalım. Vatandaş devletten ayrıcalık istemiyor. Adalet istiyor. Dinlenilmek istiyor. Makul sürede cevap istiyor. Kendisine insan onuruna yakışır şekilde davranılmasını istiyor. Bunlar çok şey istemek değildir. Bunlar iyi yönetilen bir hukuk devletinin asgari şartlarıdır. Devletin gerçek büyüklüğü, vatandaş karşısındaki kudretinde değil; vatandaşın hakkını korurken gösterdiği adalette ortaya çıkar.  “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın…” ilkesi ilelebet yaşasın istiyorsak; lafta kalmamalı, şevkle, inançla, kararlılıkla, birlik, beraberlik ve dayanışma içerisinde yaşatılmalıdır.